Bestaat er een gen dat ons brein sneller kan doen krimpen?

Gekozen en geschreven door:

Prof. dr. Joost Smolders (Erasmus MC, Rotterdam, Nederland)

Publicatie bronartikel: 05-01-2026

Achtergrond

In 2023 ontdekten onderzoekers de eerste erfelijke risicofactor voor het ontwikkelen van ernstiger verloop van MS: mensen die over twee kopieën van het gen ‘rs10191329’ (van beide ouders één) te beschikken, blijken een snellere ziekteprogressie en meer uitgesproken verlies van hersenvolume te vertonen. Deze plek in het DNA (1) ligt in een gebied dat belangrijk is voor de structuur en veerkracht van het centrale zenuwstelsel. Het was echter nog onduidelijk of dit risico alleen geldt voor mensen met MS.

Resultaten

In deze prospectieve, algemene populatiestudie (2) uit Rotterdam werd onderzocht of de genetische variant ‘rs10191329’ samenhangt met verlies van hersenvolume bij mensen zonder MS, ouder dan 45 jaar. Bij deelnemers jonger dan 55 jaar werd inderdaad een verband gevonden, bij oudere deelnemers werd dit echter niet gezien.

Wat leert de studie ons?

De eerder gevonden erfelijke risicofactor voor een ernstiger verloop van MS lijkt niet alleen bij deze ziekte belangrijk te zijn. Genetische aanleg speelt een rol in hoe goed de hersenen in het algemeen bestand zijn tegen schade. Dit effect lijkt vooral belangrijk te zijn voor de leeftijd van 55 jaar.

Bron

Corsten CEA, Marques AM, Vinke EJ, et al. Brain Atrophy Associated With Risk Variant rs10191329 Extends Beyond Multiple Sclerosis. Ann Neurol. 2026 Jan 5. doi: 10.1002/ana.78148. Epub ahead of print. PMID: 41489020.

Link

Online artikel: hyperlink

Let op! Mogelijk is dit artikel niet gratis beschikbaar gesteld door de uitgever.

Bijkomende uitleg (*)

(1) DNA is de vorm waarin ons genetisch materiaal is opgeslagen

(2)  Populatiestudie = studie over een hele grote groep individuen met een bepaald kenmerk (in dit geval alle inwoners van Rotterdam)

Indien deze tekst vragen bij u oproept, leg deze dan gerust voor aan uw behandeld

NMSC neuroloog!